To danie warto zrobić wtedy, gdy potrzebna jest kolacja konkretna, ale bez ciężkiego mięsa i bez stania przy patelni do ostatniej chwili. Tarta z burakami daje wyraźny smak, dobrą strukturę i wygląda lepiej niż wynikałoby to z prostoty składników. Słodycz pieczonych buraków dobrze łączy się tu ze słonym serem, musztardową nutą i kruchym spodem. To przepis, który sprawdza się zarówno na ciepło, jak i po przestudzeniu, więc nadaje się też do przygotowania wcześniej.
Składniki na tartę z burakami
Forma do tarty o średnicy 24-26 cm. Najwygodniej użyć buraków już upieczonych lub ugotowanych dzień wcześniej — wtedy samo składanie idzie szybko i bez bałaganu.
- Na ciasto kruche: 220 g mąki pszennej
- 120 g zimnego masła
- 1 żółtko
- 1/2 łyżeczki soli
- 2-3 łyżki zimnej wody
- Na farsz: 500-600 g buraków pieczonych lub ugotowanych
- 1 średnia czerwona cebula
- 1 łyżka oliwy
- 150 g sera koziego w roladce lub sera feta
- 150 ml śmietanki 30%
- 2 jajka
- 1 łyżeczka musztardy dijon
- 40 g tartego parmezanu lub grana padano
- 1 łyżeczka listków świeżego tymianku
- 1/2 łyżeczki soli
- 1/3 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
- szczypta gałki muszkatołowej
- 1 łyżeczka octu balsamicznego
- opcjonalnie: garść rukoli i kilka orzechów włoskich do podania
Jeśli buraki są bardzo wodniste, po pokrojeniu warto rozłożyć je na ręczniku papierowym na 10 minut. Dzięki temu spód zostaje kruchy, a farsz nie puszcza soku podczas pieczenia.
Przygotowanie tarty z burakami krok po kroku
- Zagnieść ciasto. Mąkę wymieszać z solą, dodać zimne masło pokrojone w kostkę i rozetrzeć palcami lub siekać nożem, aż powstaną drobne okruchy. Dodać żółtko i 2 łyżki zimnej wody, szybko zagnieść. Jeśli ciasto nadal się kruszy, dodać jeszcze 1 łyżkę wody. Uformować dysk, zawinąć i schłodzić w lodówce przez 30 minut.
- Przygotować buraki. Jeśli używane są surowe buraki, najlepiej upiec je wcześniej: zawinąć każdy w folię lub włożyć do naczynia pod przykryciem i piec około 60-80 minut w 190°C, aż będą miękkie. Po przestudzeniu obrać i pokroić w plastry o grubości 3-4 mm albo w półplasterki. Skropić octem balsamicznym.
- Podsmażyć cebulę. Cebulę pokroić w cienkie piórka. Na patelni rozgrzać oliwę i smażyć cebulę na średnim ogniu przez 8-10 minut, aż zmięknie i lekko się skarmelizuje. Nie przypalać — ma być słodka i miękka, nie gorzka.
- Podpiec spód. Piekarnik nagrzać do 190°C góra-dół. Schłodzone ciasto rozwałkować na placek większy od formy, wyłożyć nim formę, docisnąć brzegi i ponakłuwać spód widelcem. Wstawić jeszcze na 10 minut do lodówki. Następnie przykryć papierem do pieczenia, obciążyć fasolą lub kulkami ceramicznymi i piec 15 minut. Zdjąć obciążenie i dopiec jeszcze 8-10 minut, aż spód lekko się zezłoci.
- Zrobić masę jajeczną. W misce roztrzepać jajka ze śmietanką, musztardą, parmezanem, tymiankiem, solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Masy nie ubijać mocno — wystarczy połączyć składniki, żeby po pieczeniu nie zrobiły się pęcherze i zbyt wysoki kołnierz.
- Złożyć tartę. Na podpieczonym spodzie rozłożyć cebulę, potem większość buraków. Pokruszyć ser kozi lub fetę, zostawiając trochę na wierzch. Zalać masą jajeczną. Na górze ułożyć resztę buraków i sera, lekko wciskając je w farsz.
- Upiec. Tartę wstawić do piekarnika nagrzanego do 180°C i piec przez 30-35 minut. Farsz powinien być ścięty na brzegach i lekko sprężysty w środku. Jeśli wierzch rumieni się za szybko, przykryć luźno kawałkiem papieru do pieczenia.
- Odstawić przed krojeniem. Po upieczeniu zostawić tartę na blacie na 15-20 minut. To ważny etap: farsz stabilizuje się, a spód przestaje parować i zachowuje lepszą strukturę.
- Podać. Kroić ostrym nożem z piłką. Na talerzu można dodać rukolę skropioną oliwą i kilka posiekanych orzechów włoskich. Taka świeża, lekko gorzka zielenina dobrze równoważy słodsze buraki.
W tej tarcie dobrze działa kontrast. Buraki powinny być wyraźnie słodkie i ziemiste, cebula miękka, ser słony i kremowy, a musztarda ma tylko podbić całość, nie dominować. Jeśli używany jest ser feta zamiast koziego, warto odrobinę zmniejszyć ilość soli w masie jajecznej, bo feta potrafi mocno dosolić danie.
Podpiekanie spodu przed nałożeniem farszu nie jest dodatkiem „na wszelki wypadek”. W tarcie z burakami to obowiązkowy etap, bo warzywa i masa śmietankowo-jajeczna mają sporo wilgoci.
Najczęstsze błędy przy tarcie z burakami
Dlaczego spód wychodzi miękki
Najczęściej winne są dwa elementy: zbyt wilgotne buraki i brak wstępnego podpieczenia. Ugotowane buraki, szczególnie pakowane próżniowo, potrafią puścić sporo soku. Po pokrojeniu trzeba dać im chwilę na odsączenie. Jeszcze lepiej sprawdzają się buraki pieczone, bo mają bardziej skoncentrowany smak i mniej wody.
Znaczenie ma też temperatura ciasta. Jeśli przed pieczeniem zrobi się miękkie i ciepłe, masło zacznie się topić za wcześnie, a spód nie utrzyma struktury. Krótkie chłodzenie już po wyłożeniu formy naprawdę robi różnicę.
Jak nie przesuszyć farszu
Tarta nie powinna siedzieć w piekarniku „na wszelki wypadek” kilka minut dłużej. Masa jajeczno-śmietankowa dochodzi jeszcze po wyjęciu z pieca. Gdy środek tylko lekko drży przy poruszeniu formą, to jest dobry moment. Po pełnym zastygnięciu w piekarniku farsz robi się zbity i traci kremowość.
Ważne są też proporcje. Przy 2 jajkach i 150 ml śmietanki farsz pozostaje delikatny, ale się trzyma. Jeśli doda się więcej jajek bez zwiększania śmietanki, tarta zaczyna przypominać zbyt twardy omlet na kruchym cieście.
Z czym podawać wytrawną tartę z burakami
Najlepsze dodatki do kolacji
Ta tarta lubi proste dodatki. Najlepiej sprawdza się sałata z czymś kwaśnym i świeżym: rukola, roszponka albo miks liści z winegretem na bazie cytryny lub octu jabłkowego. Nie warto dokładać ciężkich sosów śmietanowych, bo tłustość jest już w farszu.
Dobrze pasują także orzechy włoskie lub laskowe, lekko podprażone na suchej patelni. Dają chrupkość, której w samej tarcie jest niewiele. Jeśli kolacja ma być bardziej sycąca, obok można podać pieczone ziemniaki w mundurkach albo miskę zupy-kremu, na przykład z pora lub kalafiora.
W wersji bardziej wyrazistej warto dodać na wierzch odrobinę miodu wymieszanego z kilkoma kroplami octu balsamicznego. Tylko symbolicznie — nie chodzi o deserowy efekt, tylko o podbicie smaku buraków i sera.
Wartości odżywcze tarty z burakami
Przy podziale na 6 porcji jedna porcja dostarcza orientacyjnie 430-500 kcal, w zależności od użytego sera i dokładnej ilości masła. To danie zawiera zwykle około 12-16 g białka, 28-34 g tłuszczu i 28-35 g węglowodanów na porcję.
Buraki wnoszą błonnik, potas i foliany, a przy tym nie dominują kalorycznością. Najbardziej energetyczne są tu ciasto kruche, śmietanka i ser. Jeśli potrzebna jest lżejsza wersja, da się ograniczyć tłuszcz przez użycie cieńszego spodu, śmietanki 18% i sera o wyraźnym smaku, ale w mniejszej ilości. Trzeba tylko pilnować, żeby nie odebrać tarcie kremowości i słonego kontrastu.
Przechowywanie i odgrzewanie
Tartę można przygotować kilka godzin wcześniej i podać w temperaturze pokojowej — nadal smakuje dobrze, a aromat buraków i sera jest wtedy nawet czytelniejszy. W lodówce wytrzyma do 3 dni, najlepiej szczelnie przykryta, żeby ciasto nie chłonęło zapachów.
Do odgrzewania najlepiej użyć piekarnika rozgrzanego do 160°C i wstawić kawałki na 10-12 minut. Mikrofala ogrzeje szybko, ale zmiękcza spód. Jeśli planowane jest przechowanie na następny dzień, rukolę i orzechy warto dodać dopiero przed podaniem, nie wcześniej.
Ta tarta dobrze znosi też drobne modyfikacje. Zamiast tymianku można użyć majeranku lub szałwii, a część buraków połączyć z cienko krojonym porem. Trzeba tylko zachować umiar: burak ma tu zostać głównym smakiem, a dodatki mają go wzmacniać, nie przykrywać.
