Ciasto z budyniem i kokosem siostry Anastazji zaskakuje przede wszystkim połączeniem puszystego drożdżowego spodu, gładkiego, waniliowego budyniu i wyraźnie zaznaczonej kokosowej góry. Jest wysokie, wilgotne i dobrze trzyma kształt przy krojeniu, więc nadaje się na rodzinne spotkania i świąteczny stół. Przepis jest ustawiony pod dużą blachę, żeby od razu zrobić porządną porcję, a technika przygotowania dostosowana tak, by ciasto wychodziło powtarzalnie, bez niespodzianek. Warto zarezerwować sobie trochę czasu – to typ wypieku, który odwdzięcza się cierpliwości.
Składniki na ciasto z budyniem i kokosem siostry Anastazji
Porcja na dużą prostokątną blachę ok. 25×36 cm. Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Ciasto drożdżowe:
- 500 g mąki pszennej (typ 450–550)
- 40 g świeżych drożdży lub 14 g suchych instant
- 250 ml mleka 3,2%
- 80 g cukru
- 2 jajka (rozmiar M)
- 1 żółtko
- 80 g masła
- szczypta soli
- 1 łyżeczka cukru waniliowego (opcjonalnie)
- Budyń waniliowy (warstwa środkowa):
- 750 ml mleka 3,2%
- 2 opakowania budyniu śmietankowego lub waniliowego bez cukru (po 40 g)
- 3–4 łyżki cukru (do smaku, ok. 50 g)
- 100 g masła
- Warstwa kokosowa:
- 200 g wiórków kokosowych
- 150 g cukru
- 150 g masła
- 4 białka (pozostałe z żółtek można wykorzystać do innych wypieków)
- szczypta soli
Przygotowanie ciasta z budyniem i kokosem krok po kroku
-
Zaczyn drożdżowy
Mleko lekko podgrzać (ma być wyraźnie ciepłe, ale nie gorące, ok. 30–35°C). Do miseczki wkruszyć świeże drożdże, dodać 1 łyżkę cukru, 2–3 łyżki ciepłego mleka i 1 łyżkę mąki z odważonej porcji. Wymieszać na gładko, przykryć i odstawić na 10–15 minut, aż zaczyn wyraźnie się spieni i podniesie.
Przy drożdżach instant można ten krok pominąć i od razu wymieszać je z mąką, ale zaczyn z reguły daje lepsze wyrośnięcie. -
Wyrabianie ciasta drożdżowego
Do dużej miski przesiać mąkę, dodać sól, resztę cukru i cukier waniliowy. Wlać zaczyn, resztę ciepłego mleka, wbić jajka i dodać żółtko. Wyrabiać ręcznie lub mikserem z hakiem przez ok. 5–7 minut, aż ciasto zacznie się odklejać od ścianek miski i będzie jednolite.
Masło rozpuścić i lekko przestudzić, następnie wlewać cienkim strumieniem do ciasta, cały czas wyrabiając, jeszcze przez ok. 5 minut. Prawidłowo wyrobione ciasto jest gładkie, elastyczne i lekko błyszczące. -
Pierwsze wyrastanie
Miskę z ciastem przykryć ściereczką lub folią spożywczą, odstawić w ciepłe miejsce bez przeciągów na ok. 60 minut, aż podwoi objętość. Ciasta nie przyspieszać zbyt mocnym grzaniem – temperatura otoczenia w okolicach 25–28°C jest optymalna. -
Przygotowanie budyniu
W międzyczasie przygotować budyń. Z 750 ml mleka odlać ok. 200 ml, w którym dokładnie rozprowadzić proszek budyniowy i cukier (najlepiej trzepaczką, żeby nie było grudek). Resztę mleka zagotować. Na wrzące mleko wlać mieszankę budyniową, energicznie mieszając. Gotować na małym ogniu przez 1–2 minuty, aż budyń mocno zgęstnieje.
Zdjąć z ognia, dodać pokrojone w kostkę masło i mieszać, aż całkowicie się rozpuści i połączy z budyniem. Przykryć powierzchnię folią spożywczą (tak, by dotykała budyniu), żeby nie zrobił się kożuch, i odstawić do lekkiego przestudzenia. Budyń ma być ciepły, ale nie gorący przy nakładaniu. -
Warstwa kokosowa – przygotowanie masy
Masło rozpuścić w rondelku, dodać cukier i wiórki kokosowe. Podgrzewać na małym ogniu 3–4 minuty, mieszając, aż wiórki lekko się przesuszą i zaczną pachnieć kokosem, a cukier częściowo się rozpuści. Zdjąć z ognia i całkowicie wystudzić – masa ma być chłodna przed połączeniem z białkami. -
Ubijanie białek i łączenie z kokosem
Białka ze szczyptą soli ubić na sztywną pianę. Do wystudzonej masy kokosowej (nie może być ciepła, bo białka opadną) dodać na początek 1/3 piany i dokładnie wmieszać, żeby rozluźnić masę. Następnie dodać resztę piany i delikatnie, ale dokładnie połączyć szpatułką. Powinna powstać puszysta, lekko lepka masa kokosowa. -
Formowanie spodu z ciasta drożdżowego
Blachę wyłożyć papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto krótko odgazować, zagniatając je dosłownie przez 15–20 sekund. Przełożyć na blachę i równomiernie rozciągnąć palcami lub rozwałkować na kształt formy. Grubość ciasta powinna być dość równomierna, bez bardzo cienkich miejsc.
Przykryć blachę ściereczką i odstawić do ponownego wyrastania na ok. 20–25 minut. W tym czasie nagrzać piekarnik do 180°C (góra–dół). -
Układanie warstw: drożdżowe – budyń – kokos
Na lekko podrośnięte ciasto wyłożyć ciepły, ale już dość gęsty budyń. Rozprowadzić równą warstwą, zostawiając po ok. 0,5 cm luzu od brzegów, żeby masa nie wykipiała. Na wierzchu delikatnie rozłożyć masę kokosową, pomagając sobie łyżką i lekko ją dociskając, żeby dobrze przylegała do budyniu i nie tworzyła „kup”. -
Pieczenie
Wstawić blachę do nagrzanego piekarnika i piec ok. 35–40 minut w 180°C (góra–dół), do wyraźnego zarumienienia warstwy kokosowej. Pod koniec warto kontrolować, żeby wiórki się nie przypaliły – mają być złociste, nie ciemnobrązowe.
Po wyjęciu z piekarnika ciasto zostawić w formie na minimum 30–40 minut, żeby budyń się ustabilizował. Kroić dopiero, gdy całość wyraźnie przestygnie.
Najlepszą strukturę daje ciepły budyń nakładany na lekko podrośnięte ciasto oraz całkowicie wystudzona masa kokosowa połączona z ubitą pianą – wtedy warstwy dobrze się „wiążą” i nie rozjeżdżają przy krojeniu.
Wartości odżywcze ciasta z budyniem i kokosem (orientacyjne)
Porcja liczona przy podziale blachy na 20 kawałków:
Kaloryczność jednego kawałka to ok. 320–360 kcal, w zależności od użytego mleka i dokładnej ilości cukru.
Przybliżony rozkład na porcję:
– węglowodany: ok. 40–45 g
– tłuszcz: ok. 14–17 g (sporo z masła i kokosa)
– białko: ok. 6–7 g
Ciasto jest zdecydowanie deserowe – sycące, z wyraźnym udziałem tłuszczu i cukru. Dzięki solidnej warstwie budyniu i kokosa jedna porcja zwykle w zupełności wystarcza.
Typowe błędy przy cieście z budyniem i kokosem
Dlaczego ciasto z budyniem i kokosem opada lub jest zakalcowate
Przy takim cieście najczęściej powtarzają się te same problemy, które można łatwo wyłapać na etapie przygotowań:
- Za rzadki budyń – jeśli budyń nie jest ugotowany „na twardo”, tylko półpłynny, w piekarniku rozrzedza drożdżowy spód i po wystudzeniu całość może się zapadać. Rozwiązanie: gotować budyń minutę dłużej, aż będzie wręcz „łyżkowany”.
- Za ciepła masa kokosowa przy dodawaniu białek – ciepłe wiórki ścinają białko, masa traci puszystość i robi się ciężka, może wręcz wyciekać masło. Rozwiązanie: wiórki muszą być zupełnie zimne.
- Niedopieczony spód – za krótko pieczone ciasto drożdżowe w połączeniu z wilgotnym budyniem daje wrażenie zakalca. Rozwiązanie: trzymać się czasu pieczenia, ale też kontrolować spód – po 35–40 minutach powinien być jasnozłoty i sprężysty.
- Za gorące ciasto przy krojeniu – rozcinanie, gdy budyń jest jeszcze półpłynny, daje efekt „wypływającej” masy i wrażenie, że ciasto nie wyszło, choć po całkowitym wystudzeniu najczęściej byłoby już stabilne.
Jak uratować zbyt rzadki budyń w tym cieście
Jeśli po ugotowaniu budyń wydaje się wyraźnie za rzadki (spływa z łyżki jak gęste mleko), lepiej zareagować od razu, niż liczyć, że „stężeje w piekarniku”. Można:
Dosypać jeszcze ½ opakowania proszku budyniowego rozprowadzonego w małej ilości mleka (lub wody), energicznie wymieszać i ponownie zagotować, mieszając trzepaczką, aż zgęstnieje. Druga opcja to dodanie 1 łyżki mąki ziemniaczanej rozrobionej w zimnym mleku – ten sposób sprawdza się, gdy nie ma już dodatkowego proszku budyniowego.
Warianty ciasta z budyniem i kokosem siostry Anastazji
Wersja z budyniem czekoladowym i lekką modyfikacją kokosa
Klasyczna wersja opiera się na budyniu waniliowym lub śmietankowym, ale dobrze sprawdza się także budyń czekoladowy. W tym wariancie warto lekko zmodyfikować resztę przepisu, żeby smaki się nie „gryzły”.
Zamiast standardowego budyniu waniliowego użyć 2 opakowań budyniu czekoladowego. Cukier można wtedy delikatnie zmniejszyć (o ok. 1 łyżkę), ponieważ kakaowe budynie zwykle są bardziej wyraziste.
Do masy kokosowej można dorzucić 1–2 łyżki kakao, ale tylko pod warunkiem, że część wiórków zostanie odjęta (ok. 20–30 g mniej), żeby konsystencja nie była zbyt sucha. Taka wersja przypomina trochę połączenie ciasta kokosowego z lekką nutą „Bounty”.
Mniej słodka wersja rodzinnego ciasta
Jeśli ciasto ma trafić do osób unikających przesadnej słodyczy, najprościej zredukować nieco cukier bez naruszania struktury:
W cieście drożdżowym nie schodzić poniżej 60 g cukru, bo wpływa on też na miękkość i kolor. W budyniu spokojnie można zejść do 2 łyżek cukru, a w masie kokosowej do ok. 100–120 g. Kokos i tak daje wrażenie słodyczy, nawet przy mniejszej ilości cukru.
Przechowywanie i odświeżanie ciasta drożdżowego z budyniem
Ciasto najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu, ale niekoniecznie od razu w lodówce. W temperaturze pokojowej (do ok. 20°C) można trzymać je przykryte (np. folią aluminiową lub w pojemniku) przez 1 dzień. Jeśli jest ciepło, lepiej schować je do lodówki po całkowitym wystudzeniu – wtedy spokojnie wytrzyma 3 dni.
Przed podaniem ciasto można lekko odświeżyć:
Kawałek włożyć na kilka minut do lekko nagrzanego piekarnika (ok. 120–130°C) lub krótko podgrzać w mikrofalówce. Drożdżowy spód znowu robi się miękki, a budyń przyjemnie kremowy. Trzeba tylko uważać, by nie przegrzać, bo wtedy masa kokosowa może się nadmiernie wysuszyć.
Ciasto z budyniem i kokosem siostry Anastazji dobrze znosi mrożenie. Pociąć na porcje, każdą zawinąć szczelnie w folię spożywczą lub aluminiową, włożyć do woreczka i zamrozić. Po rozmrożeniu w lodówce i krótkim odgrzaniu w piekarniku deser zachowuje strukturę i smak zbliżony do świeżo upieczonego.
