Makaron udon sprawdzi się, gdy trzeba ogarnąć szybły, sycący obiad po pracy, najlepiej z jednego woka lub dużej patelni. To prosty azjatycki makaron stir-fry, który można zrobić z tym, co akurat jest w lodówce: kawałkiem kurczaka, kilku warzywami i podstawowymi azjatyckimi sosami. Przy odpowiedniej kolejności wrzucania składników całość zajmuje około 20 minut od wyjęcia deski do krojenia do podania na stół. Danie jest elastyczne – łatwo zmienić je w wersję wegetariańską lub ostrą, bez kombinowania z techniką. Wystarczy kilka prostych trików, żeby makaron nie był rozgotowany, a warzywa pozostały chrupiące.
Składniki na szybki makaron udon (2 duże porcje)
Proporcje są podane na solidny obiad dla dwóch osób. W razie potrzeby łatwo je podwoić – ważne tylko, by nie przeładować patelni.
- 200–250 g świeżego lub mrożonego makaronu udon (2 porcje)
- 150–200 g piersi z kurczaka lub udźca bez kości (może być też wieprzowina lub tofu)
- 1 mała marchewka
- 1/2 czerwonej papryki
- 1 mała cebula lub 3 dymki (ze szczypiorem)
- 1 garść kapusty pekińskiej lub białej (ok. 50–70 g), cienko poszatkowanej
- 2 ząbki czosnku
- ok. 2 cm świeżego imbiru (lub 1/2 łyżeczki suszonego, ale świeży zdecydowanie lepszy)
- 2–3 łyżki oleju o neutralnym smaku (rzepakowy, z pestek winogron, arachidowy)
- 1 łyżeczka oleju sezamowego (opcjonalnie, ale robi różnicę)
Sos do makaronu udon:
- 3 łyżki jasnego sosu sojowego
- 1 łyżka ciemnego sosu sojowego (dla koloru; można pominąć, wtedy dodać jeszcze 1 łyżkę jasnego)
- 1 łyżka sosu ostrygowego lub hoisin (dla głębi smaku; można zastąpić 1 łyżeczką cukru i 1 łyżką dodatkowego sosu sojowego)
- 1 łyżeczka cukru lub miodu
- 1–2 łyżki wody
- szczypta pieprzu lub chili (według uznania)
Dodatki (opcjonalnie): sezam do posypania, świeża kolendra, szczypior, odrobina limonki do skropienia.
Przygotowanie makaronu udon krok po kroku
-
Przygotowanie składników przed smażeniem
Kurczaka pokroić w cienkie paski lub małe kawałki, mniej więcej jednakowej wielkości, żeby szybko i równo się usmażył. Marchewkę obrać i pokroić w cienkie słupki (julienne) lub bardzo cienkie półplasterki. Paprykę pokroić w cienkie paski. Cebulę w piórka, dymkę w ukośne kawałki. Kapustę poszatkować drobno. Czosnek i imbir obrać, pokroić drobno lub zetrzeć na tarce.Ważne, aby wszystkie składniki były gotowe przed rozgrzaniem patelni – stir-fry smaży się szybko i nie ma czasu na szukanie czegokolwiek po szafkach.
-
Makaron udon – przygotowanie
Jeśli używany jest świeży lub mrożony udon: zagotować wodę, dodać makaron i gotować zwykle 2–3 minuty, tylko do rozdzielenia nitek. Nie rozgotowywać. Odcedzić i przepłukać szybko zimną wodą, żeby zatrzymać gotowanie, następnie delikatnie wymieszać z odrobiną oleju, aby się nie sklejał.Jeśli używany jest suchy udon: ugotować zgodnie z instrukcją na opakowaniu, ale skrócić czas o ok. 1 minutę w stosunku do tego, co jest podane. Makaron jeszcze dojdzie na patelni.
Najlepiej, gdy udon jest lekko sprężysty po ugotowaniu – wtedy po krótkim podsmażeniu nadal pozostaje miękki, ale nie papkowaty.
-
Mieszanie sosu do makaronu udon
W małej misce wymieszać jasny i ciemny sos sojowy, sos ostrygowy lub hoisin, cukier (lub miód), wodę oraz pieprz/chili. Sos powinien być wyraźnie słony i lekko słodki – po wymieszaniu można spróbować i ewentualnie dodać odrobinę cukru lub sosu sojowego, zgodnie z własnym gustem. -
Smażenie kurczaka na dużym ogniu
Na dużej patelni lub woku rozgrzać 2 łyżki oleju na mocnym ogniu. Gdy olej będzie dobrze gorący (ale jeszcze nie dymiący), wrzucić kawałki kurczaka rozkładając je w jednej warstwie. Nie mieszać przez pierwsze 30–40 sekund, żeby mięso się przyrumieniło, a nie tylko „ugotowało” w sosie własnym.Po chwili zacząć mieszać i smażyć, aż z zewnątrz nie będzie widać surowego mięsa – zwykle ok. 3–4 minuty, w zależności od wielkości kawałków. Kiedy kurczak będzie gotowy, przesunąć go na bok patelni (jeśli jest miejsce) lub przełożyć na talerz.
-
Czosnek, imbir i warzywa
Na tę samą patelnię, jeśli trzeba, dodać jeszcze odrobinę oleju. Na rozgrzany tłuszcz wrzucić czosnek i imbir, smażyć krótko – 10–15 sekund, ciągle mieszając, żeby się nie przypaliły (będą gorzkie). Od razu dorzucić marchewkę i paprykę, smażyć na dużym ogniu przez 2–3 minuty, aż lekko zmiękną, ale wciąż będą chrupiące.Następnie dodać cebulę/dymkę i kapustę. Smażyć kolejne 1–2 minuty. Warzywa nie powinny się całkowicie rozpaść – lepiej, gdy zachowają trochę tekstury.
-
Połączenie makaronu, sosu i kurczaka
Do warzyw dorzucić ugotowany makaron udon. Wlać przygotowany sos i dodać usmażonego kurczaka. Zwiększyć ogień na maksymalny i energicznie mieszać przez 1–2 minuty, aż makaron dobrze pokryje się sosem, a całość będzie gorąca.Na końcu wlać olej sezamowy, jeszcze raz wymieszać. Spróbować – w razie potrzeby doprawić odrobiną sosu sojowego lub szczyptą cukru.
-
Podanie
Makaron przełożyć od razu na talerze lub do misek. Posypać sezamem, posiekanym szczypiorem lub kolendrą. Można skropić delikatnie limonką, jeśli lubiane są lekko kwaśne akcenty. Danie najlepiej smakuje od razu po przygotowaniu, kiedy makaron jest gorący, a warzywa wciąż chrupią.
Wartości odżywcze makaronu udon (orientacyjne na 1 porcję)
Wartości mogą się nieco różnić w zależności od użytych sosów i ilości tłuszczu, ale orientacyjnie dla jednej z dwóch porcji:
Kaloryczność: ok. 600–700 kcal
Białko: ok. 30–35 g (dzięki kurczakowi i makaronowi)
Węglowodany: ok. 75–85 g (makaron + warzywa)
Tłuszcz: ok. 15–20 g (olej do smażenia + ewentualny olej sezamowy)
Błonnik: ok. 5–7 g
To sycące danie „jednomiskowe” – zawiera i węglowodany, i białko, i porcję warzyw. Przy redukcji kalorii można zmniejszyć ilość makaronu do 150 g na 2 porcje i dodać więcej warzyw.
Warianty i zamienniki składników do makaronu udon
Wegetariański makaron udon stir-fry
W wersji bezmięsnej kurczaka najprościej zastąpić twardym tofu. Dobrze sprawdza się ok. 150–200 g tofu na 2 porcje. Tofu warto wcześniej odcisnąć z nadmiaru wody, pokroić w kostkę i zamarynować na szybko w 1–2 łyżkach sosu sojowego z odrobiną oleju. Następnie usmażyć na złoto na początku, zamiast kurczaka, i dorzucić z powrotem do dania pod koniec.
Sos ostrygowy można wtedy zastąpić sosem hoisin lub zwiększyć ilość sosu sojowego i dodać szczyptę cukru. Dzięki temu smak nadal będzie pełny, bez użycia produktów odzwierzęcych.
Warzyw można dać więcej – dobrze pasuje brokuł (małe różyczki, krótko podsmażone), cukinia w słupkach czy grzyby shiitake lub pieczarki.
Ostry makaron udon z chili
Dla osób lubiących pikantne dania najprościej dodać płatki chili, świeżą papryczkę chili lub pastę chili (np. sambal oelek). Część można dorzucić do sosu, część zostawić do podania na wierzch, żeby regulować ostrość na talerzu.
Jeśli używana jest pasta chili, warto dodać ją na patelnię razem z czosnkiem i imbirem – podsmażona uwalnia więcej aromatu. Należy tylko uważać, żeby nic się nie przypaliło, bo gorycz szybko zepsuje smak dania.
Proste zamienniki, gdy czegoś brakuje
Jeżeli pod ręką nie ma makaronu udon, można użyć grubego makaronu pszennego (np. spaghetti) ugotowanego nieco krócej niż al dente. Tekstura będzie inna, ale sos i sposób smażenia pozostaną takie same.
Sos sojowy jasny i ciemny można zastąpić jednym rodzajem, po prostu zwiększając ilość – kolor będzie odrobinę jaśniejszy, ale smak nadal wyjdzie dobry. Cukier można wymienić na miód lub syrop klonowy. Kapusta pekińska może zostać zastąpiona białą, włoską, a nawet jarmużem – ważne, by była pokrojona cienko.
Jak podawać i przechowywać makaron udon
Makaron udon na lunch do pracy
Jeśli danie ma być zabrane następnego dnia do pracy, najlepiej lekko zmniejszyć ilość sosu lub nie dodawać wody do sosu w ogóle. Podczas odgrzewania w mikrofalówce makaron puści trochę wilgoci i całość naturalnie się „rozluźni”.
Udon najlepiej przechowywać w szczelnym pojemniku w lodówce, maksymalnie do 2 dni. Przed odgrzaniem można dodać 1–2 łyżki wody, delikatnie przemieszać i dopiero wtedy podgrzać – makaron będzie mniej suchy.
Wersja do lunchboxa lubi dodatki na świeżo: posypkę z sezamu, szczypior czy kolendrę warto zapakować osobno i dorzucić bezpośrednio przed jedzeniem. Dzięki temu zachowają teksturę i aromat.
Jeśli makaron wyjdzie zbyt suchy po odgrzaniu, łatwo to naprawić – wystarczy odrobina sosu sojowego wymieszana z wodą i kilkoma kroplami oleju sezamowego, wlaną do gorącego dania i dokładnie wymieszaną.
