Delikatne mięso królika potrafi zaskoczyć nawet osoby, które na co dzień wybierają tradycyjnego kurczaka czy wieprzowinę. Dobrze przyrządzony królik jest miękki, soczysty i ma subtelny smak, który świetnie łączy się z ziołami, białym winem i warzywami. Poniżej sprawdzony, nieskomplikowany przepis na królika duszonego w sosie z białego wina i aromatycznych warzyw – krok po kroku, bez udziwnień. To danie, które spokojnie można podać zarówno na rodzinny obiad, jak i na bardziej odświętną kolację.
Składniki na prostego królika duszonego w winie
Porcja dla ok. 4 osób (1 cały królik, ok. 1,3–1,5 kg):
- 1 królik (w całości, ok. 1,3–1,5 kg), podzielony na części (udka, grzbiet, ewentualnie łopatki)
- 2 łyżeczki soli (na początek, później do smaku)
- świeżo mielony pieprz (ok. 1 łyżeczki)
- 3–4 łyżki oleju rzepakowego lub klarowanego masła do obsmażenia
- 2 łyżki masła (do sosu, na koniec)
- 2 średnie cebule
- 3 ząbki czosnku
- 2 marchewki
- 1 pietruszka (korzeń)
- kawałek selera korzeniowego (ok. 80–100 g)
- 1 liść laurowy
- 3–4 ziarna ziela angielskiego
- 1 łyżeczka suszonego tymianku lub 2 gałązki świeżego
- 1 łyżeczka suszonego rozmarynu lub 1 gałązka świeżego
- 200 ml wytrawnego białego wina (ew. bulionu drobiowego lub warzywnego, jeśli bez alkoholu)
- 300 ml bulionu drobiowego lub warzywnego (najlepiej domowego)
- 2 łyżeczki musztardy Dijon lub delikatnej francuskiej
- 100 ml śmietanki 30% (opcjonalnie, jeśli sos ma być bardziej kremowy)
- 1–2 łyżki mąki pszennej do oprószenia mięsa (opcjonalnie, dla delikatnego zagęszczenia sosu)
- pęczek natki pietruszki do posypania
Przygotowanie – prosty przepis na królika krok po kroku
- Przygotowanie mięsa
Królika podzielonego na części osuszyć dokładnie ręcznikiem papierowym. Im mniej wilgoci na powierzchni, tym lepiej się zrumieni. Delikatnie przyciąć ewentualne resztki tłuszczu czy błonek, które wiszą na krawędziach mięsa. Każdy kawałek natrzeć solą oraz pieprzem. Jeśli jest czas, mięso można odstawić w przyprawach na 30–60 minut do lodówki, aby sól wniknęła głębiej. - Opcjonalne oprószenie mąką
Jeśli sos ma być lekko zagęszczony, każdy kawałek mięsa oprószyć cienką warstwą mąki. Nadmiar mąki strzepać. Taka warstwa nie tylko zagęści później sos, ale też pomoże uzyskać ładniejszą, złotą skórkę przy obsmażaniu. - Obsmażanie królika
W szerokim, ciężkim garnku lub głębokiej patelni (najlepiej z grubym dnem) rozgrzać 3–4 łyżki oleju lub klarowanego masła. Mięso kłaść partiami, tak aby kawałki się nie stykały i miały miejsce na zrumienienie. Obsmażać na dość mocnym ogniu po ok. 3–4 minuty z każdej strony, aż mięso nabierze złotego koloru. Zrumienione kawałki odkładać na talerz. Nie warto się spieszyć – ładne obsmażenie daje dużo smaku sosowi. - Przygotowanie warzyw
Cebule pokroić w piórka lub w drobną kostkę (w wersji domowej kostka sprawdza się lepiej, bo łatwiej się rozpadnie i zagęści sos). Marchewkę, pietruszkę i seler obrać i pokroić w większą kostkę lub półplasterki – warzywa mają być wyczuwalne w sosie, nie jak w zupie krem. Czosnek posiekać drobno lub przecisnąć przez praskę. - Podsmażenie warzyw
Na tym samym tłuszczu, na którym obsmażany był królik (tłuszczu nie wylewać – tam jest cały smak), zmniejszyć ogień do średniego. Wrzucić cebulę, szczyptę soli i smażyć, aż się zeszkli i lekko zarumieni. Dodać marchew, pietruszkę i seler, smażyć kolejne 5–7 minut, co jakiś czas mieszając. Pod koniec dodać czosnek i smażyć jeszcze ok. minutę, uważając, żeby się nie przypalił. - Dodanie ziół i przypraw korzennych
Do warzyw dorzucić liść laurowy, ziele angielskie, tymianek i rozmaryn. Chwilę przesmażyć, aby zioła uwolniły aromat. Suszone zioła warto delikatnie rozetrzeć w dłoniach przed dodaniem – uwolni się więcej zapachu. - Podlewanie winem i bulionem
Wlać na patelnię białe wino, zwiększyć ogień i przez 2–3 minuty zeskrobywać drewnianą łopatką z dna garnka wszystkie przyrumienione części. Wino powinno lekko odparować i połączyć się z warzywami w aromatyczny sos. Następnie wlać bulion, dodać musztardę i dokładnie wymieszać. Spróbować płynu – powinien być lekko słony, ale nie przesolony; smak jeszcze się skoncentruje podczas duszenia. - Duszenie królika
Do garnka z warzywami i płynem włożyć obsmażone kawałki królika (soki z talerza też dodać). Mięso powinno być zanurzone w płynie mniej więcej do połowy wysokości – nie jest to zupa. Jeśli płynu jest za mało, dodać jeszcze trochę bulionu lub wody. Garnek przykryć i dusić na małym ogniu przez ok. 60–75 minut. Co 15–20 minut warto zajrzeć, delikatnie przemieszać i w razie potrzeby dolać odrobinę wody, aby sos się nie przypalał. Mięso jest gotowe, gdy łatwo odchodzi od kości i jest wyraźnie miękkie. - Wykończenie sosu – wersja klasyczna
Gdy mięso jest już miękkie, można je na chwilę wyjąć na talerz i zająć się sosem. Do gorącego sosu dodać 2 łyżki masła, mieszając do rozpuszczenia. W razie potrzeby sos można lekko odparować na większym ogniu, aż zgęstnieje do pożądanej konsystencji. Jeśli zioła były w gałązkach, teraz jest dobry moment, aby je wyjąć, podobnie jak liść laurowy i ziele angielskie. - Wykończenie sosu – wersja kremowa (ze śmietanką)
Jeśli sos ma być bardziej aksamitny, do lekko odparowanego sosu wlać śmietankę 30% (najlepiej ogrzaną do temperatury pokojowej). Gotować jeszcze 3–4 minuty na małym ogniu, nie doprowadzając do gwałtownego wrzenia, aby śmietanka się nie zwarzyła. W razie potrzeby doprawić solą, pieprzem lub odrobiną dodatkowej musztardy. - Końcowe doprawienie i podanie
Kawałki królika włożyć z powrotem do sosu i podgrzać jeszcze 2–3 minuty, aby całość się połączyła. Posypać sporą ilością posiekanej natki pietruszki. Podawać gorącego królika wraz z sosem i warzywami.
Dla wyjątkowo delikatnego mięsa królika najlepiej trzymać ogień naprawdę niski – lekkie „pyrkanie” jest idealne. Zbyt mocne gotowanie może sprawić, że mięso będzie włókniste i przesuszone.
Wartości odżywcze duszonego królika
Królik to jedno z najchudszych mięs, bogate w pełnowartościowe białko i stosunkowo niskokaloryczne. W porównaniu z wieprzowiną ma znacznie mniej tłuszczu, a przy tym jest lekkostrawny, dlatego dobrze sprawdza się u osób dbających o dietę lub mających delikatny układ pokarmowy.
Orientacyjnie, jedna porcja (ok. 200 g mięsa z sosem i warzywami, bez dodatków skrobiowych) dostarcza:
- ok. 260–320 kcal (zależnie od ilości użytego tłuszczu i śmietanki)
- ok. 30–35 g białka
- ok. 12–18 g tłuszczu
- niewielkiej ilości węglowodanów (głównie z warzyw i ewentualnej mąki)
Danie jest bogate w witaminy z grupy B oraz składniki mineralne, m.in. żelazo i fosfor. Jeśli potrzebna jest lżejsza wersja, można ograniczyć ilość tłuszczu do obsmażania oraz pominąć śmietankę, zastępując ją większą ilością bulionu i doprawiając nieco intensywniej ziołami.
Jak kupić i przygotować królika do gotowania
Świeży czy mrożony królik – co wybrać?
W codziennym gotowaniu najłatwiej dostępne są tuszki mrożone lub chłodzone. Świeży królik zwykle bywa delikatniejszy i szybciej się dusi, ale dobrej jakości mrożony również daje bardzo dobry efekt, o ile jest odpowiednio rozmrożony.
Mrożonego królika najlepiej rozmrażać powoli w lodówce, przez całą noc. Zbyt szybkie rozmrażanie w ciepłej wodzie lub w temperaturze pokojowej może pogorszyć teksturę mięsa. Tuszka powinna mieć jasnoróżowy kolor, bez szarych przebarwień i intensywnego zapachu.
Podział tuszki królika na części
Najwygodniej gotuje się królika podzielonego na kilka większych części. Zwykle dzieli się go na:
– dwa udka (tylne nogi) – najbardziej soczyste części
– grzbiet (krótkie „polędwiczki” i część środkowa)
– ewentualnie przednie łapki (mogą być mniej mięsiste, ale nadal smaczne)
Warto pilnować, aby nie rozkruszyć zbyt wielu drobnych kostek – ich fragmenty mogą później trafić do sosu. Do krojenia najlepiej użyć ostrego, wąskiego noża do mięsa i ewentualnie tasaka lub ciężkiego noża kuchennego do przecięcia grubszych stawów.
Namaczanie królika – czy konieczne?
W wielu domach nadal praktykuje się wcześniejsze namaczanie królika w wodzie z mlekiem lub samym mleku przez kilka godzin. W przypadku młodego, dobrego jakościowo mięsa nie jest to konieczne, ale może jeszcze bardziej złagodzić smak i dodać delikatności.
Jeśli jest czas, można zalać podzielone kawałki królika zimną wodą z dodatkiem mleka (w proporcji np. 1:1) i odstawić na 2–3 godziny w lodówce, a następnie dokładnie osuszyć mięso przed obsmażeniem. Ten krok jest szczególnie przydatny, jeśli mięso ma wyraźniejszy zapach lub pochodzi od starszego zwierzęcia.
Jak podawać królika – dodatki i proste warianty
Najlepsze dodatki do delikatnego mięsa królika
Delikatny, lekko kremowy sos z białego wina i musztardy świetnie łączy się z dodatkami, które wchłaniają sos i nie dominują smakiem. Świetnie sprawdzą się:
- puree ziemniaczane (gładkie, z odrobiną masła, bez przesadnej ilości czosnku)
- ziemniaki gotowane lub pieczone w kawałkach
- kluski śląskie lub kopytka
- ryż długoziarnisty lub kasza (np. pęczak, bulgur)
Do tego warto dodać coś świeżego i chrupiącego – prostą surówkę z białej kapusty, sałatę z sosem winegret lub sałatkę z kiszonym ogórkiem i cebulą. Królik lubi towarzystwo kwaśnych dodatków, które przełamują kremowość sosu.
Prosty wariant bez wina
Jeśli danie ma być całkowicie bezalkoholowe, wino można bez problemu zastąpić dodatkową porcją bulionu, a lekko kwaśny akcent uzyskać, dodając na końcu:
– 1–2 łyżeczki soku z cytryny lub
– 1–2 łyżki śmietany 18% do zup (dodawanej po uprzednim zahartowaniu, aby się nie zwarzyła)
Warto wtedy nieco podbić smak ziołami i musztardą, żeby sos nadal był wyrazisty, a nie tylko „bulionowy”.
Królika można odgrzać – jak zrobić to dobrze?
Królika duszonego w sosie można spokojnie przygotować dzień wcześniej. Po wystudzeniu danie przechować w lodówce w szczelnym pojemniku lub bezpośrednio w garnku pod przykryciem. Smaki przez noc jeszcze się przegryzą, a mięso pozostanie delikatne.
Przy odgrzewaniu najlepiej:
– przełożyć mięso z sosem do garnka o grubym dnie
– dodać 2–3 łyżki wody lub bulionu, jeśli sos bardzo zgęstniał
– podgrzewać na bardzo małym ogniu, pod przykryciem, bez gwałtownego gotowania
Takie spokojne podgrzanie, zamiast ostrego zagotowania, pomaga zachować delikatność mięsa. Jeśli danie było ze śmietanką, unikanie intensywnego wrzenia również zapobiega zwarzeniu sosu.
Królik duszony w sosie to jedno z tych dań, które spokojnie można przygotować wcześniej – w dniu podania wystarczy tylko spokojnie podgrzać, ugotować świeże dodatki i posypać natką pietruszki.
