Rolada z cukinii to obiad, który robi duże wrażenie, a technicznie jest prosty i do ogarnięcia nawet w środku tygodnia. Zamiast ciężkiego ciasta powstaje cienki, warzywny blat z piekarnika, który po zwinięciu daje lekkie, konkretne danie. Największy plus to krótki czas przygotowania i składniki łatwe do kupienia bez polowania po sklepach. Dobrze wychodzi zarówno w wersji mięsnej, jak i jarskiej, ale poniżej jest wariant najbardziej uniwersalny: z serkiem, szynką i żółtym serem. Taka rolada nadaje się na ciepły obiad, ale po wystudzeniu dobrze kroi się też na porcje do lunchboxa.
Składniki na roladę z cukinii
Proporcje są dobrane na standardową blachę z piekarnika, mniej więcej 30 x 40 cm. Z tej ilości wychodzi 4-6 porcji, zależnie od dodatków i sposobu podania.
- 3 średnie cukinie, razem około 900 g
- 1 łyżeczka soli do odciśnięcia cukinii + szczypta do masy
- 3 jajka
- 120 g tartego sera żółtego do blatu, najlepiej gouda, edamski albo mozzarella tarta o niskiej wilgotności
- 3 łyżki mąki pszennej
- 2 łyżki posiekanego koperku albo natki
- 1/2 łyżeczki pieprzu
- 1/2 łyżeczki czosnku granulowanego
- 200 g serka śmietankowego lub naturalnego twarożku kanapkowego
- 120-150 g szynki w plasterkach
- 100 g sera żółtego w plasterkach lub tartego do nadzienia
- 1 mały ząbek czosnku, drobno starty lub przeciśnięty
- 1 łyżka szczypiorku albo koperku do farszu
- opcjonalnie: 1 mała czerwona papryka pokrojona w drobną kostkę
- papier do pieczenia
Cukinia musi być dobrze odciśnięta. Jeśli w masie zostanie za dużo wody, blat zamiast się upiec będzie się gotował i po zwijaniu zacznie pękać albo puszczać sok.
Przygotowanie rolady z cukinii krok po kroku
- Cukinie umyć, odciąć końce i zetrzeć na tarce o grubych oczkach. Jeśli skórka jest ładna i cienka, nie obierać. Startą cukinię przełożyć do miski, wymieszać z 1 łyżeczką soli i odstawić na 15 minut, żeby puściła wodę.
- W tym czasie nagrzać piekarnik do 190°C góra-dół. Blachę wyłożyć papierem do pieczenia. Dobrze sprawdza się lekko natłuszczony papier, zwłaszcza jeśli piekarnik mocno przypieka od spodu.
- Cukinię przełożyć na sito albo do czystej ściereczki i bardzo dokładnie odcisnąć. Nie chodzi o lekkie odsączenie, tylko o porządne wyciśnięcie wilgoci. Po odciśnięciu masa powinna wyraźnie zmniejszyć objętość i być raczej sypka niż mokra.
- Do odciśniętej cukinii dodać jajka, 120 g tartego sera, mąkę, pieprz, czosnek granulowany i koperek lub natkę. Wszystko dokładnie wymieszać. Masa ma być gęsta i dać się rozprowadzić łopatką. Jeśli cukinia była bardzo soczysta i mimo odciśnięcia masa jest luźna, dosypać jeszcze 1 łyżkę mąki.
- Masę wyłożyć na przygotowaną blachę i rozsmarować równo na prostokąt o grubości około 1 cm. Nie robić zbyt cienkich brzegów, bo przesuszą się szybciej niż środek. Wstawić do piekarnika na 20-25 minut, aż blat się zetnie, lekko zrumieni i przestanie być wilgotny na środku.
- Pod koniec pieczenia przygotować nadzienie. Serek wymieszać z czosnkiem i szczypiorkiem albo koperkiem. Jeśli używany jest twarożek bardziej zbity, można dodać 1 łyżkę jogurtu naturalnego, ale tylko tyle, by dał się łatwo rozsmarować. Nadzienie nie może być lejące.
- Upieczony blat wyjąć z piekarnika i zostawić na 5-7 minut. Ma przestać parzyć, ale powinien pozostać ciepły i elastyczny. Następnie przykryć drugim arkuszem papieru i ostrożnie odwrócić. Zdjąć papier, na którym piekła się cukinia. Jeśli papier trzyma mocno, wystarczy lekko go zwilżyć od góry wodą i odczekać chwilę.
- Na ciepłym blacie rozsmarować serek, zostawiając około 2 cm wolnego brzegu z jednej dłuższej strony. Ułożyć szynkę, ser i ewentualnie drobną kostkę papryki. Nie przesadzać z ilością farszu. Rolada ma dać się zwinąć ciasno, bez wypychania środka.
- Zwinąć roladę wzdłuż dłuższego boku, pomagając sobie papierem. Robić to spokojnie, ale dość zdecydowanie, żeby środek nie został luźny. Gotową roladę przełożyć złączeniem do dołu na blachę albo do naczynia żaroodpornego.
- Wstawić ponownie do piekarnika na 10-12 minut w 180°C, tylko do lekkiego podgrzania farszu i stopienia sera. Jeśli w środku jest sam serek i warzywa, można ten etap skrócić do 8 minut. Po wyjęciu odczekać 5 minut przed krojeniem. Dzięki temu plasterki wyjdą równe, a nadzienie nie wypłynie.
Rolada najlepiej kroi się nożem z cienkim ostrzem, ruchem piłującym. Przy podaniu obiadowym dobrze sprawdzają się grubsze plastry, około 3 cm. Do zimnego bufetu lepsze są cieńsze kawałki.
Najczęstsze problemy przy roladzie z cukinii
Dlaczego blat z cukinii pęka przy zwijaniu
Najczęściej winna jest zbyt mokra masa albo zbyt długie pieczenie. Jeśli cukinia nie została dobrze odciśnięta, blat nie piecze się równomiernie i po wystudzeniu traci elastyczność. Z kolei przesuszony w piekarniku robi się łamliwy, szczególnie na brzegach.
Pomaga zwijanie wtedy, gdy blat jest jeszcze ciepły. Zupełnie zimny staje się sztywniejszy. Warto też pilnować grubości – około 1 cm daje najlepszy kompromis między trwałością a delikatnością. Zbyt cienka warstwa wygląda ładnie na blasze, ale przy rolowaniu szybko się rozrywa.
Jeśli mimo wszystko pojawi się pęknięcie, nie ma powodu do wyrzucania całości. Po zwinięciu i krótkim dopieczeniu rolada zwykle trzyma formę, zwłaszcza gdy nadzienie zawiera ser. Na talerzu takie drobne uszkodzenie przestaje mieć znaczenie.
Jak uniknąć wodnistego farszu
Do tej rolady najlepiej wybierać dodatki, które nie puszczają dużo soku. Dlatego serek powinien być gęsty, szynka osuszona ręcznikiem papierowym, a warzywa dodawane oszczędnie. Papryka sprawdza się dobrze, ale pomidor czy ogórek już niekoniecznie.
Jeśli planowane jest więcej warzyw, warto je wcześniej krótko podsmażyć i odparować. Dotyczy to szczególnie pieczarek, szpinaku czy cebuli. Surowe wrzucone do środka podczas dopiekania oddadzą wilgoć wprost do rolady.
Przy farszu z twarożkiem dobrze działa też prosty zabieg: wymieszane nadzienie odstawić na 5 minut, a jeśli zbierze się płyn, delikatnie go odlać. Dzięki temu środek zostaje kremowy, ale nie rozmiękcza blatu.
Jeśli rolada ma być podana na zimno, warto po upieczeniu i lekkim przestudzeniu zawinąć ją ciasno w papier do pieczenia i schłodzić przez 1-2 godziny. Po takim odpoczynku kroi się wyjątkowo równo.
Z czym podawać roladę z cukinii na obiad
To danie jest dość elastyczne. W wersji lekkiej wystarczy sałata z prostym winegretem i kilka pomidorków. Gdy potrzebny jest pełniejszy obiad, dobrze zagrają młode ziemniaki z koperkiem albo ryż jaśminowy. Nie ma potrzeby dokładania ciężkich sosów, bo środek jest już kremowy.
Dobrze wypada też zestaw z sosem jogurtowym na boku: jogurt naturalny, odrobina czosnku, sok z cytryny i pieprz. Taki chłodny dodatek przełamuje ciepły, serowy środek. Przy podaniu bardziej imprezowym można pokroić roladę na mniejsze kawałki i podać z mieszanką sałat, rzodkiewką i pieczywem.
Jeśli obiad ma być bardziej konkretny, warto dołożyć pieczone warzywa: marchew, kalafior, brokuł albo batata. Rolada z cukinii sama w sobie jest delikatna, więc lubi dodatki z lekko przypieczonym smakiem.
Warianty nadzienia do rolady z cukinii
Rolada z cukinii z pieczarkami i fetą
To dobra wersja bez wędliny. Pieczarki trzeba najpierw drobno posiekać i porządnie odparować na patelni z cebulą. Dopiero wtedy łączy się je z pokruszoną fetą i odrobiną kremowego serka, który wszystko spina. Smak jest wyraźniejszy niż w klasycznej wersji z szynką, więc warto ograniczyć sól w samym blacie.
Taki farsz dobrze znosi podanie na ciepło i na zimno. Po schłodzeniu feta lekko się usztywnia, dzięki czemu plasterki wychodzą bardzo estetyczne. Przy tej wersji dobrze sprawdza się dodatek tymianku albo oregano.
Warto tylko pamiętać, że pieczarki muszą być naprawdę suche. Jeśli zostanie w nich zbyt dużo płynu, środek zrobi się miękki i cięższy do pokrojenia.
Fit rolada z cukinii z twarożkiem i łososiem
Jeśli potrzebna jest lżejsza wersja, szynkę i żółty ser można zamienić na gęsty twarożek, wędzonego łososia i koperek. Wtedy dobrze dodać do blatu trochę skórki z cytryny albo odrobinę pieprzu cytrynowego, żeby całość była bardziej świeża.
Przy takim nadzieniu nie trzeba już dopiekać rolady długo. Wystarczy kilka minut w piekarniku albo nawet całkowita rezygnacja z drugiego pieczenia, jeśli łosoś ma zostać bardziej delikatny. To wariant szczególnie dobry na ciepłe dni, kiedy cięższy obiad nie jest potrzebny.
Łosoś powinien być dobrej jakości i raczej suchy niż tłusty i mokry. Zbyt wilgotne plastry szybko oddają sok do serka.
Wartości odżywcze rolady z cukinii
Rolada z cukinii wypada korzystnie w porównaniu z klasycznymi zapiekankami czy daniami mącznymi, bo podstawą jest warzywo, a nie ciasto czy makaron. Cukinia daje objętość i lekkość, jajka oraz ser podnoszą zawartość białka, a ilość mąki jest niewielka. W praktyce to danie sycące, ale nieprzytłaczające.
Przy podanych proporcjach całość ma orientacyjnie około 1500-1700 kcal, zależnie od użytego sera i rodzaju szynki. Jedna porcja z 5 części to zwykle 300-340 kcal, około 18-22 g białka, umiarkowana ilość tłuszczu i mało węglowodanów. W wersji z lekkim twarożkiem i bez dodatkowego sera w środku kaloryczność można jeszcze obniżyć.
To także dobry sposób na przemycenie większej ilości warzyw w jednym posiłku, bez robienia z obiadu sałatki. Szczególnie dobrze sprawdza się wtedy, gdy w lodówce zalega kilka cukinii i trzeba je sensownie wykorzystać.
